مفهوم نظم نوین جهانی

مفهوم نظم نوین جهانی

مفهوم نظم نوین جهانی1 [نظم نوین جهانی، دانشکده اطلاعات]

جهان امروز، جهانی با تحولات شگرف در ابعاد مختلف است. به نحوی که سیاست خارجی و دیپلماسی کشورها نیز متأثر از این دگرگونیهاست. میخائیل گورباچف با اعلام این مطلب که «عصر ابرقدرتها به پایان رسیده است» نخستین کسی بود که از جایگزینی همکاری به جای رویارویی میان شرق و غرب سخن گفت. الف) زمینه تاریخی نظم نوین: ویژگی مهم نظام بین المللی سالهای پس از جنگ جهانی دوم، جنگ سرد و مبارزه ایدئولوژیک بین شرق و غرب است.
1- نظام دوقطبی سازش ناپذیر: پس از پایان جنگ جهانی دوم، ایالات متحده آمریکا به عنوان تنها برنده واقعی جنگ وارد صحنه بین‌المللی شد و نقش حافظ و نگهبان نظام سرمایه‌ داری را بر عهده گرفت و جماهیر شوروی رقابت سختی بر سر تقسیم مناطق نفوذ با آمریکا و اروپای غربی شروع کرده و دو قدرت می‌کوشیدند موجودیت خود را حفظ کرده و کشورهای جهان سوم را به نفع خود زیر سلطه بگیرند و طرف مقابل را از تغییر یک جانبه موقعیت جهانی بازدارند.
2- دوران دوقطبی تحمل‌پذیر: مبارزه طلبی اتحاد جماهیر شوروی در بحران موشکی کوبا، باعث شروع دوره جدیدی در روابط بین‌الملل به نام دوران تنش‌زدایی شده که ابتدا زمینه تحکیم روابط بین‌ ابرقدرتها را بر اصول همزیستی فراهم آورد. در سالهای 1945 تا 1962 آمریکا به خاطر محدودبودن برد موشک‌هایش به پایگاهی در مناطق پیرامون شوروی نیاز مبرم داشت، اما طرح تولید موشکهای دوربرد و پذیرش دکترین تنش‌زدایی از نیاز آمریکا به این پایگاه‌ها کاست. پیمانهای نظامی اهمیت خود را به عنوان تأمین امنیت ابرقدرتها و هم پیمانانشان از دست دادند.

روح نظم نوین جهانی در چارچوب منافع واشنگتن و غرب پایه‌ریزی شده است و با منافع کشورهای جهان سوم منافات دارد. نظم نوین مورد نظر آمریکاچیزی جز اصطلاح فریب‌دهنده‌ی افکار عموم و چپاول منافع و ثروت‌کشورها را به دنبال ندارد. سرویس‌ها و سازمان‌های جاسوسی و اطلاعاتی جهان استکبار، فعالیتها و عملیات خود را در سراسر جهان گسترش داده و با توجه به افول ایدئولوژی کمونیسم، چرخش اهداف خود را به سوی اسلام دنبال خواهند کرد و سعی دارند که افکار عمومی کشورهای اسلامی را از اصول و قوانین شریعت الهی منحرف نمایند. ابزارهای اطلاعاتی هم در دوران جدید شکل تازه‌ای گرفته، استفاده از سیستم‌های فنی و الکترونیکی بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. با شروع جنگ خلیج فارس و حضور برتر آمریکا، جرج بوش اعلام کرد: جنگ خلیج فارس نخسین آزمون برای پدیدارشدن یک نظم نوین بود، جهانی که در آن یک نظام حاکم است.2

عبدالرحمان مونیف روزنامه‌نگار غرب چنین اظهار می‌کند:

نظم نوین جهانی، سپر سلطه‌گری آمریکاست، نفت در صدر فهرست‌ منافع آمریکا قرار دارد. نفت برای آمریکا تلاش برای کنترل آینده مردم است.3

گروهی اعتقاد دارند که آمریکا تلاش خواهد کردکه به حالت قدرت مسلط درآید و همانند انگلیس قرن 19 به عمده‌ترین کانون تعیین کننده‌ی مناسبات بین‌المللی تبدیل گردد.

نکاتی را که نظم نوین باید در خود داشته باشد.

1- فقر را به عنوان مهمترن عامل بحران: در روابط اقتصادی میان کشورها مورد توجه قرار داده در امحاء آن کوشش کند.
2- امکان رقابت سالم میان گروه‌بندی‌های اقتصادی موجود از جمله کشورهای اسلامی را فراهم آورد.
3- جریان سرمایه‌ها و منابع مادی و انسانی کشورهای در حال توسعه به سوی کشورهای پیشرفته را متوقف نماید.
4- شرایط لازم برای آغاز مذاکرات کشورهای پیشرفته با کشورهای در حال توسعه را در جهت بهبود وضعیت اقتصادی کشورهای فقیر مهیا کند.
5- جامعه بین‌المللی جهت تضمین توازن بین رشد قیمت واردات مواد اولیه از کشورهای جهان سوم با قیمت صادرات محصولات صنعتی به این کشورها تلاش نماید.
6- شرایط لازم برای انتقال تکنولوژی مناسب از کشورهای پیشرفته به کشورهای در حال توسعه تدارک گردد.‌‌‌‌4
اسلام یک واقعیت جهانی با تأثیراتی جهان شمول، ضد تجاوز، ضد ظلم و ضد استعمار است، برای همین سردمداران نظم نوین جهانی از آن بیم دارند و آن را رقیب نیرومندی در عرصه جهان می‌بینند. ولی استعمار غرب باید بداند، هر ملتی که بر سر آرمانهای خود بایستد، سرانجام به پیروزی می‌رسد.

نظم نوین جهانی (از دیدگاه مقام معظم رهبری) [کتاب آمریکا از دیدگاه رهبری، مرکز تحقیقات اسلامی سپاه]

این نظام نوینی که آمریکائیها می‌گویند این است، کاری کنند که همه‌ی دنیا آن‌طور که آنها می‌خواهند، فکر کنند و حقایق را وارونه بفهمند.5 نظم نوینی که آمریکا در پی استقرار آن است، متضمن تحقیر ملتها و به معنای امپراطوری بزرگی است که در رأس آن آمریکا و پس از آن قدرتهای غربی است.6 بازگشت به جامعه‌ی جهانی – که آمریکا منادی آن است – به معنای پذیرش سلطه‌ی فرهنگ غرب است.7
آیا نتیجه تمام درگیری شرق و غرب چه باید باشد؟ باید قدرت مطلقه و روزافزون آمریکا بر ملتهای ضعیف باشد؟ معنای نظم نوین جهانی این است!؟8
مصلحت و منافع ابرقدرتهای غرب اکنون در تفهیم و القای این مطلب به افکار عمومی دنیاست که شکل فعلی نظام بین المللی تغییرناپذیر است و سرنوشت جهان دست کم تا دهها سال دیگر بر این اساس که آمریکا به عنوان قدرت یکه‌تاز جهان باید در رأس قرار داشته باشد رقم خواهد خورد. و کشورها نیز ناچار به تطبیق خود با این وضع هستند اما واقعیتها خلاف آن را نشان می دهند. شرایط سیاسی و اقتصادی جهان، اوضاع اروپا و بیداری فزاینده تمدن اسلامی به احتمال بروز دگرگونی عمده در آمریکا و فروپاشی اقتدار ابرقدرتهای غرب در آینده نزدیک قوت زیادی بخشیده است. به اعتقاد ما با فروپاشی امپراطوری شرق، دوام و ثبات آمریکا نیز از میان خواهد رفت و انتظار می‌رود. تحولات آینده به انزوا آمریکا در صحنه روابط بین‌المللی بیانجامد.

پی نوشت ها:
1-نظم نوین عبارتی است که در بحث های سیاسی با آن روبرو هستیم و طراحان آن می کوشند تا منافع خود را حفظ و منافع بقیه کشور ها را نادیده بگیرند.
2- روزنامه اطلاعات ، مورخ 5/2/70 ، به نقل از تایم
3- روزنامه کیهان ، مورخ 1/3/70 ، به نقل از گاردین
4- روزنامه کیهان
5- جمهوری اسلامی ، 8/1/71، خطبه های نماز جمعه تهران
6- همان ، 24/6/70 ، بیانات در دیدار با غلام اسحاق خان، رئیس جمهور پاکستان
7- همان، 11/6/76 ، سخنرانی در دیدار با مسؤولان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور
8- حدیث ولایت، ج8 ، ص 120 ، 5/7/70 ، خطبه های نماز جمعه تهران
منابع:
نظم نوین جهانی ، دانشکده اطلاعات
آمریکا از دیدگاه رهبری، مرکز تحقیقات اسلامی سپاه

گردآورنده:اصغر جوانی     (مجتمع دانشگاه امیرالمؤمنین (علیه السلام))

/ 0 نظر / 29 بازدید